ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 2018: 6 Νοεμβρίου

1860, Η.Π.Α.

Ο Αβραάμ Λίνκολν κερδίζει τις εκλογές του 1860 και γίνεται ο 16ος Πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Ο «έντιμος Έιμπ» (Honest Abe), όπως έμεινε γνωστός για το ακέραιο του χαρακτήρα του, γεννήθηκε το 1809 σε ένα φτωχό υποστατικό, στην πολιτεία του Κεντάκι. Ήταν γόνος χωρικού και μεγάλωσε ουσιαστικά με τη μητριά του, με την οποία είχε πολύ καλή σχέση και την αποκαλούσε «αγγελική μητέρα». Δεν είχε τη δυνατότητα να φοιτήσει στο σχολείο, ωστόσο μορφωνόταν μόνος του, ενώ παράλληλα έκανε διάφορες δουλειές προκειμένου να κερδίσει τα προς το ζην.

Σε μια από αυτές τις δουλειές, όταν δηλαδή έκανε μεταφορές με ένα μικρό ποταμόπλοιο στο Μισισιπή, έρχεται σε επαφή με τις φρικτές συνθήκες ζωής των μαύρων στις Νότιες Πολιτείες, που ζούσαν ως σκλάβοι των λευκών στα κτήματά τους. Αυτή η εμπειρία τον συγκλόνισε και γίνεται ο πυρήνας της πολιτικής του δραστηριότητας: ο Λίνκολν, αφού μελετά νομικά και αποκτά άδεια εργασίας ως δικηγόρος, κερδίζει τους συμπολίτες του με τον χαρακτήρα του και εκλέγεται ομοσπονδιακός βουλευτής το 1846 με το κόμμα των Φιλελευθέρων (Ουίγων). Άμεσα τάσσεται υπέρ της κατάργησης της δουλείας των μαύρων.

Στα 1854, συμμετέχει στην ίδρυση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, το οποίο τότε αποτελούσε (σε αντίθεση με σήμερα) τον πιο προοδευτικό φορέα του αειθαλούς αμερικανικού δικομματισμού. Τελικά, ο Λίνκολν ανακηρύσσεται Πρόεδρος στις 6 Νοεμβρίου 1860, σε μια ταραγμένη περίοδο για τη χώρα, αφού το 1861 ξεσπά ο Εμφύλιος Πόλεμος, με κύριο ζήτημα την κατάργηση της δουλείας και την απελευθέρωση των σκλάβων. Ο (οικονομικά και κοινωνικά οπισθοδρομικός) Αμερικανικός Νότος δεν ήταν σύμφωνος με αυτό και απειλούσε με απόσχιση. Έτσι, ο Αβραάμ Λίνκολν απαντά με την κήρυξη της κατάργησης της δουλείας, σε συνδυασμό με την ανάληψη πολεμικών επιχειρήσεων ενάντια στις νότιες πολιτείες. Το 1864, πλέον, ο Λίνκολν φαινόταν ο απόλυτος κυρίαρχος στο πολιτικό σκηνικό: όχι μόνο επικρατεί των Νοτίων (χάρη σαφώς και στο διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης, με τον Αμερικανικό Εμφύλιο να είναι ο πρώτος βιομηχανοποιημένος πόλεμος στην ιστορία), αλλά επανεκλέγεται στις εκλογές της 8ης Νοεμβρίου. Η ελευθερία και η δημοκρατία στις ΗΠΑ είχαν επανέλθει, χωρίς μάλιστα να ακρωτηριαστεί η εδαφική ακεραιότητα του «νεαρού» ακόμη κράτους.

Την 1η Φεβρουαρίου 1865, με την 13η Τροπολογία (ή Αναθεώρηση) του Αμερικανικού Συντάγματος, η δουλεία καταργείται και επίσημα. Όμως, αυτό θα ήταν και το τελευταίο επίτευγμα του Λίνκολν στην αμερικανική πολιτική ζωή: το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, στις 14 Απριλίου 1865, ο Αμερικανός Πρόεδρος θα δολοφονηθεί, κατά τη διάρκεια μιας θεατρικής παράστασης που παρακολουθούσε στην Ουάσινγκτον. Ο ηθοποιός Τζον Μπουθ βρίσκει ουσιαστικά την ευκαιρία να εκδικηθεί για λογαριασμό των Νοτίων, όταν εισβάλει στο θεωρείο και πυροβολεί τον Λίνκολν εξ επαφής. Τόσο, όμως, η ζωή του Αβραάμ Λίνκολν, όσο και ο θάνατός του και ο τρόπος και η στιγμή (Μεγ. Παρασκευή), που αυτός συνέβη, του προσέδωσαν «φωτοστέφανο», κάτι που αποτυπώνεται και από το μνημείο για τον ίδιο στην Ουάσινγκτον. Δεν είναι τυχαία η φράση συγχρόνου του: «Ο Ιησούς Χριστός πέθανε για τον κόσμο. Ο Αβραάμ Λίνκολν πέθανε για τη χώρα του».

Φωτογραφία: Τίτλος αρχείου: Λίνκολν, Λεζάντα: Ο Αβραάμ Λίνκολν, URL: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abraham_Lincoln 

1961, Ελλάδα

Το 1961, η Αθήνα βιώνει μια από τις μεγαλύτερης καταστροφές της. Λίγες μέρες μετά τις εκλογές «βίας και νοθείας» με τις οποίες επανεξελέγη η ΕΡΕ και ο Καραμανλής και λίγο πριν την έναρξη του «ανένδοτου αγώνα» από τον Γεώργιο Παπανδρέου, η πρωτεύουσα πλήττεται από σφοδρότατη νεροποντή, τη νύχτα της 5ης προς την 6η Νοεμβρίου εκείνης της χρονιάς. Μέσα σε τρεις μόλις ώρες, η Αθήνα είχε μετατραπεί σε λιμνοθάλασσα: οι υπερχειλισμένοι ποταμοί Κηφισός και Ιλισσός πλημμυρίζουν τις δυτικές και βορειοδυτικές περιοχές της πόλης. Τεράστιες οι ζημιές στις περιοχές: Μπουρνάζι, Νέα Λιόσια, Νέα Σφαγεία (Ταύρος), Θησείο, Αιγάλεω, Μοσχάτο, Νέο Φάληρο, Νίκαια και Άγιος Ιωάννης Ρέντη. Στην οδό Πειραιώς, στα δυο μέτρα έφτασε η στάθμη του νερού, ενώ πολλοί δρόμοι στο κέντρο της Αθήνας έγιναν χείμαρροι, όπως η Σίνα, η Ομήρου, η Αλεξάνδρας και η Συγγρού.

43 άνθρωποι πνίγηκαν, γύρω στους 300 ήταν οι τραυματίες, ενώ 400 σπίτια κατέρρευσαν, αφήνοντας εκατοντάδες οικογένειες άστεγες. Οι λαϊκές συνοικίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ εκεί είχαμε και τα περισσότερα θύματα. Όπως συμβαίνει πάντοτε σε αυτές τις περιπτώσεις στην Ελλάδα, η κυβέρνηση δέχθηκε έντονη κριτική αναφορικά με το ανοχύρωτον της Αθήνας, που έμεινε εγκαταλελειμμένη στο έλεος της θεομηνίας, με την κυβέρνηση να ρίχνει με τη σειρά της όλες τις ευθύνες στις προηγούμενες κυβερνήσεις και σε έργα που δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της θητείας τους.

1985, Η.Π.Α.

Ξεσπά στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1985 το σκάνδαλο “Irangate” ή “Iran-Contras”. Είναι μια ιδιαίτερα πολύπλοκη και σκοτεινή υπόθεση, που συνδέει δυο χώρες φαινομενικά παντελώς ασύνδετες: το Ιράν και τη Νικαράγουα. Εκείνη την εποχή και συγκεκριμένα το 1983, είχε ξεσπάσει άλλη μια κρίση ομήρων στις ΗΠΑ, όταν η φιλοϊρανική οργάνωση που δραστηριοποιείται στο Λίβανο, Χεζμπολάχ, είχε απαγάγει 30 δυτικούς, έξι εκ των οποίων ήταν Αμερικανοί. Ως απάντηση, οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει στο Ιράν εμπάργκο, που περιελάμβανε και την πώληση όπλων στην Τεχεράνη. Παράλληλα, στη Νικαράγουα, η δημοκρατία είχε επιστρέψει μετά από πέντε δεκαετίες, χάρη στο αριστερό και έντονα αντιαμερικανικό κίνημα των Σαντινίστας, με τον επικεφαλής του, Ντανιέλ Ορτέγκα, να εκλέγεται Πρόεδρος της χώρας.
 


Ο Ronald Reagan με τους Caspar Weinberger, George Shultz, Ed Meese, and Don Regan στο Oval Office.

Οι ΗΠΑ δεν θα ανέχονταν στην αυλή τους και εν καιρώ ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης τυχόν κομμουνιστική διείσδυση, γι’αυτό και χρηματοδοτούν τους Κόντρας, οι οποίοι αποσκοπούν στην ανατροπή του Ορτέγκα και στην εγκαθίδρυση κυβερνήσεων φιλικών προς την Ουάσινγκτον. Μέχρι το 1984, ήδη 43 εκατομμύρια είχε προσφέρει στους Κόντρας η Αμερική, όμως εκφράζονται έντονες αντιρρήσεις για τα υπέρογκα ποσά που δαπανώνται προς αρωγής ξένων οργανώσεων, με συνέπεια τη ψήφιση της τροπολογίας Μπόλαντ το 1985, κατά την οποία οι αντάρτες στη Νικαράγουα απαγορεύεται να λαμβάνουν πλέον χρήματα από τα κρατικά κονδύλια.

Το σχέδιο αρχικά αφορούσε την απελευθέρωση των ομήρων και το Ιράν: Οι ΗΠΑ θα διέθεταν οπλισμό σε «μετριοπαθείς ομάδες» (δήθεν) στο εσωτερικό του Ιράν, ούτως ώστε να ασκήσουν την επιρροή τους στη Χεζμπολάχ για να απελευθερωθούν οι όμηροι. Η ιδέα ήταν του Σύμβουλου Εθνικής Ασφαλείας Ρόμπερτ Μακφάρλαν, με την έγκριση του Ρήγκαν. Αφού το σχέδιο είχε ήδη μπει στις ράγες της υλοποίησης και είχε αρχίσει να αποδίδει καρπούς, υπήρξαν κάποιες τριβές, που οδηγούν σε αλλαγές στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών. Τότε, ο Όλιβερ Νορθ, άνθρωπος παρά τω νέω Συμβούλω (που ήταν ο ναύαρχος Ποϊντέξτερ), εμπλουτίζει το σχέδιο αυτό ως εξής: τα έσοδα από τις πωλήσεις όπλων στο Ιράν θα προσφέρονταν στους Κόντρας. Η πρόταση εφαρμόζεται αμέσως, χωρίς να ειδοποιηθεί ο Ρήγκαν.

Η μυστική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έρχεται στο φως τον Νοέμβριο του 1986, από το λιβανέζικο περιοδικό Al-Shiraa: Ο Ρήγκαν πρόσφερε όπλα σε έναν μεγάλο εχθρό των Ηνωμένων Πολιτειών, προκειμένου να χρηματοδοτήσει μια ξένη στρατιωτική οργάνωση. Οι δικαιολογίες του πως ήθελε να προστατέψει τους ομήρους και πως δεν ήξερε το σχέδιο (κυρίως τη χρηματοδότηση των Κόντρας) δεν έπειθαν κανέναν, ωστόσο ίσως η (προβαλλόμενη) αφέλειά του και ίσως η έλλειψη διάθεσης να αποπεμφθεί από το Κογκρέσο πρόωρα και δεύτερος Πρόεδρος μετά τον Νίξον και το Watergate, τον κράτησαν στη θέση του. Παρόλα αυτά, οι Δημοκρατικοί σήκωσαν ιδιαίτερα τους τόνους και οι Ρεπουμπλικάνοι θεωρούν τη στάση των αντιπάλων τους τότε ως την αιτία που ο Μπους ο γηραιότερος έχασε τις εκλογές από τον Μπιλ Κλίντον αργότερα (γι’αυτό και με τη σειρά του, το θέμα του Κλίντον με τη Μόνικα Λεβίνσκι πήρε τόσο μεγάλες διαστάσεις). Επίσης, σημαντικό και υπέρ του Ρήγκαν ήταν το γεγονός πως τα ίχνη καλύφθηκαν: όλα τα στοιχεία κατεστράφησαν, ακριβώς για να ενισχυθεί πως «ο Πρόεδρος δεν ήξερε», κάτι που δεν είχε συμβεί με την υπόθεση Watergate, με απόρροια τότε την αποπομπή του Νίξον από την Προεδρία.

Οι μόνοι που ήρθαν ενώπιον της δικαιοσύνης ήταν οι σύμβουλοι Νορθ και Ποϊντέξτερ, αλλά αθωώθηκαν, γιατί το δικαστήριο έκρινε πως τα δικαιώματά τους κατά την ανακριτική περίοδο είχαν παραβιαστεί.

Μια δεκαετία αργότερα, τον Αύγουστο του 1996, η υπόθεση επιστρέφει στο προσκήνιο, με πολύ σοβαρές προεκτάσεις, και πάλι ύστερα από δημοσίευμα: ο Γκάρι Γουέμπ δημοσιεύει στην εφημερίδα San Jose Mercury News άρθρα με τίτλο «Η σκοτεινή συμμαχία» (The Dark Alliance), τα οποία ανέφεραν πως η CIA βρισκόταν πίσω από την τρομερή αύξηση των ναρκωτικών (η «επιδημία του κρακ»), που κυκλοφορούσαν τη δεκαετία του 1980 στο Λος Άντζελες. Η CIA συνεργαζόταν με εμπόρους ναρκωτικών για να διευκολύνει την είσοδο των ουσιών στις ΗΠΑ, με αντάλλαγμα έσοδα, που κατευθύνονταν και αυτά στη χρηματοδότηση των Κόντρας στη Νικαράγουα.  

Το ζήτημα ήταν ήδη γνωστό τουλάχιστον από το 1986, όταν έμποροι ναρκωτικών είχαν παραδεχθεί στις αρχές πως είχαν διενεργηθεί τέτοιες δοσολογίες και μάλιστα επιχειρούσαν να χρησιμοποιήσουν «την προστασία της χώρας τους από τον κομμουνισμό» σαν άλλοθι για να ελαφρύνουν τη θέση τους. Έτσι, η κυβέρνηση Ρήγκαν ερεύνησε το θέμα, συντάσσοντας αναφορά πως οι Κόντρας είχαν συνεργαστεί με εμπόρους ναρκωτικών, γιατί χρειάζονταν χρήματα, μετά τη διακοπή της αμερικανικής βοήθειας μέσω της Τροπολογίας Μπόλαντ. Τρία χρόνια, όμως, μετά, το 1989, ύστερα από έρευνες της επιτροπής υπό τον (Δημοκρατικό) Γερουσιαστή Τζον Κέρι για αυτή την πτυχή του Irangate, αποδείχθηκε πως οι ΗΠΑ είχαν δώσει χρήματα σε εμπόρους ναρκωτικών, για να μεταφέρουν βοήθεια στους Κόντρας. 

Μάλλον, κλείνοντας, οι αποκαλύψεις του Γουέμπ (που οδήγησαν σε εισαγγελική έρευνα που δεν τις επιβεβαίωσε…) ενόχλησαν κάποιους, με συνέπεια να βρεθεί νεκρός στο σπίτι του στις 20 Δεκεμβρίου 2004, με επίσημο αίτιο την αυτοκτονία… Μια πολύπλοκη υπόθεση έκλεινε…
 

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Σπύρος Σερμπέτης-Παππάς, για το ANT1 MediaLab

 

Σχόλια (0)