ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 17 Δεκεμβρίου Wright brothers

1903, Η.Π.Α.

Η πορεία του ανθρώπου να κατακτήσει τους αιθέρες και να βλέπει πλέον τον κόσμο αφ’ υψηλού (κυριολεκτικά) ξεκινά μια μέρα σαν σήμερα, το 1903. Σε ένα ψαροχώρι των Ηνωμένων Πολιτειών, ένα από τα μεγαλύτερα όνειρα της ανθρωπότητας, το να πετάξει, επρόκειτο να γίνει πραγματικότητα: δυο κατασκευαστές ποδηλάτων πέταξαν το πρώτο αεροπλάνο, σε μια πτήση μόλις 12 δευτερολέπτων και διανυθείσας απόστασης 37 μέτρων. Οι αδερφοί Ράιτ, Γουίλμπερ και Όρβιλ, είχαν ήδη καταγράψει στη συλλογική συνείδηση της ανθρωπότητας μια δεκάδα (συν δυο ακόμη…) ιστορικά δευτερόλεπτα.

Οι Ράιτ ενδιαφέρονταν για τις πτήσεις από το 1878, όταν ο πατέρας τους τούς χάρισε ένα λαστιχένιο παιχνίδι, που έμοιαζε με ένα ελικόπτερο. Τα δυο μικρά παιδιά είχαν μόλις λάβει το πρώτο ερέθισμα. Όταν άνοιξαν μια εταιρία κατασκευής και εμπορίας ποδηλάτων στο Οχάιο, απέκτησαν γνώσεις πολύτιμες, που θα τους επέτρεπαν να κατασκευάσουν το πρώτο αεροπλάνο.

Τα βήματα ήταν σταδιακά: πρώτα, κατασκεύασαν ανεμόπτερα, ενώ στη συνέχεια, μαθαίνουν όλο και περισσότερα για την αεροναυτική. Τελικά, το 1903 κατασκευάζουν έλικες και αξιόπιστους κινητήρες. Το αεροπλάνο ήταν ουσιαστικά έτοιμο. Ήταν το Flyer 1, ένα διπλάνο από ξύλο ελάτης, 341 κιλών (μαζί με τον πιλότο), μήκους 6.5 μέτρων και άνοιγμα πτερύγων στα 12.3 μέτρα. Το ένα φτερό ήταν μεγαλύτερο από το άλλο για κάποια εκατοστά, προκειμένου να ενισχυθεί η ευστάθεια του αεροπλάνου, το οποίο θα κατεύθυνε ο πιλότος με ένα μοχλό. Η μηχανή βασιζόταν στην τεχνολογία του ποδηλάτου, καθώς με αυτόν τον τρόπο θα ήταν πολύ περισσότερο ελαφριά, σε σύγκριση με του αυτοκινήτου.

Η πρώτη πτήση στις 14 Δεκεμβρίου με πιλότο τον Γουίλμπουρ Ράιτ δεν ήταν επιτυχής και το αεροπλάνο κατέπεσε, πριν πάρει ύψος. Τελικά, ο αδερφός του Όρβιλ θα τα κατάφερνε, αφού το Flyer 1 απογειώθηκε και προσγειώθηκε 12 δευτερόλεπτα αργότερα, στις 10.35 το πρωί της 17ης Δεκεμβρίου 1903. Η ιστορία είχε μόλις γραφτεί…

1913, Ιταλία

Στις 17 Δεκεμβρίου 1913, συνάπτεται το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας, με βάση το οποίο οριοθετείται η έκταση του νεοσύστατου αλβανικού κράτους. Πρόκειται για μια κατάφορη αδικία σε βάρος του Ελληνισμού της Β. Ηπείρου, με τη χώρα μας να γίνεται έρμαιο των ανταγωνισμών των Μεγάλων Δυνάμεων και, δη, της Ιταλίας και της Αυστρουγγαρίας. 

Ρώμη και Βιέννη επεδίωκαν να θέσουν σε εφαρμογή τα σχέδιά τους για τη χερσόνησο του Αίμου, μετά το πέρας των Βαλκανικών Πολέμων και την οριστική απομάκρυνση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τα Βαλκάνια. Συγκεκριμένα, η μεν Αυστροουγγαρία θεωρούσε την Αλβανία ως «ειδική ζώνη επιρροής», ενώ η Ιταλία ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το λιμάνι της Αυλώνας, που απέχει 100 χλμ από τις ακτές της και έχει σημαίνουσα παρουσία στην Αδριατική.

Η πορεία για την ανεξάρτητη Αλβανία είχε ως αφετηρία τη Συνθήκη Ειρήνης του Λονδίνου στα τέλη Μαΐου 1913 και το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, που συνήφθη 2 μήνες μετά. Με βάση τα κείμενα αυτά, η Αλβανία ανακηρυσσόταν ανεξάρτητο κράτος, χωρίς όμως σαφή έκταση. Η εθνική συνείδηση των ντόπιων γινόταν θυσία μπροστά στα κάθε είδους συμφέροντα, εντός κάποιας αίθουσας, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την ετεροκαθοριζόμενη περιοχή.

Μάταια επιχειρούσαν η Ελλάδα και οι κάτοικοι της Β. Ηπείρου να αλλάξουν τον ρου της ιστορίας. Η Αθήνα επεδίωκε να διεξαχθεί δημοψήφισμα, που θα καταδείκνυε σαφώς την ελληνικότητα της περιοχής. Παράλληλα, η Συνδιάσκεψη στο Λονδίνο κατακλύστηκε από χιλιάδες τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας, που εξέφραζαν την βούληση των περιοχών της Βορείου Ηπείρου. Ωστόσο, όλες οι προσπάθειες ανατροπής των δεδομένων απέβησαν άκαρπες.

Οι Μεγάλες Δυνάμεις (και από κοντά βαλκανικές χώρες, όπως η Ρουμανία, η Τουρκία και η Βουλγαρία) είχαν αποφασίσει να μη λάβουν υπ’ όψιν τους την εθνική ταυτότητα του ντόπιου πληθυσμού, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα εξυπηρετούσε τους σχεδιασμούς τους, αλλά μονάχα τη γλωσσική τους σύνθεση. Αυτό επέτρεπε την απόδοση περιοχών που κατοικούνταν από βλαχόφωνους και αλβανόφωνους Έλληνες στην υπό συγκρότηση Αλβανία.

Το μόνο που απέμενε ήταν η χάραξη των συνόρων μεταξύ των δυο κρατών, γι’ αυτό και συγκροτείται η Επιτροπή για τον ακριβή καθορισμό των ελληνοαλβανικών συνόρων. Τα μέλη της, ήταν οι: Tierry (Γερμανία), Billinsky και Buchberger (Αυστροουγγαρία), Lallemand και Krayer (Γαλλία), Doughty – Wylle και King (Αγγλία), Labia και Gastoldi (Ιταλία) και Goudim Len Kovitch (Ρωσία), η οποία θα τελείωνε τις εργασίες της στις 30 Νοεμβρίου.

Απ’ όσες περιοχές περνούσαν τα μέλη της Επιτροπής, οι κάτοικοι, ανεξαρτήτως της γλώσσας που μιλούσαν, διατράνωναν την ελληνική τους συνείδηση. Η Επιτροπή, ωστόσο, είχε λάβει τις εντολές της και δεν επρόκειτο να σεβαστεί την ανθρωπογεωγραφία της Β. Ηπείρου. Μεγάλα συλλαλητήρια διοργανώθηκαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της περιοχής, ενώ στην Κορυτσά, που είχε ήδη παραχωρηθεί στην Αλβανία, παρήλασαν 3.500 μαθητές των ελληνικών σχολείων και 2.500 ένοπλοι.

Ήταν ο μόνος τρόπος για να ακουστούν οι Βορειοηπειρώτες, καθώς, όλως τυχαίως, δεν δέχονταν τα μέλη της Επιτροπής καμιά ελληνική αντιπροσωπεία, σε πλήρη αντίθεση με τις αντίστοιχες αλβανικές. Όχι μόνο, όμως, η ένωση με την Ελλάδα δεν θα επιτελείτο, αλλά, αντίθετα, η «Μεγάλη Αλβανία» ήταν ένα ορατό ενδεχόμενο: τα μέλη της Επιτροπής, που εκπροσωπούσαν την Ιταλία και την Αυστροουγγαρία, επιζητούσαν να μεγαλώσουν όσο περισσότερο μπορούσαν την έκταση του νέου κράτους, προκαλώντας τις αντιδράσεις των υπόλοιπων μελών για τη συμπεριφορά τους.

Οι τελικές αποφάσεις ήταν καταδικαστικές για τον Ελληνισμό της Β. Ηπείρου και η χάραξη των συνόρων ήταν ένα κίβδηλο απότοκο των βλέψεων των Δυνάμεων. Αυτό αναγνωρίστηκε ακόμη και από τον Γερμανό Πρίγκιπα Λιχνόβσκι, μέλος της Πρεσβευτικής Διάσκεψης του Λονδίνου, ο οποίος ανέφερε στα απομνημονεύματά του (αναδημοσίευση από άρθρο του Μιχάλη Στούκα με τίτλο «Τα Πρωτόκολλα της Φλωρεντίας (1913 και 1924) και τα 14 χωριά της Μακεδονίας που παραχωρήσαμε στην Αλβανία το 1924» από την ιστοσελίδα Πρώτο Θέμα, με ημερομηνία 14/5/2017):

«Εις το μεγαλύτερο μέρος της Αλβανίας ο πολιτισμός είναι ελληνικής προελεύσεως. Εις το νότιο τμήμα της χώρας (Β. Ήπειρος), αι πόλεις είναι απολύτως ελληνικαί. Η προσάρτησις συνεπώς των «Αλβανών» τούτων, κατά το πλείστον Ορθοδόξων ή μουσουλμάνων εις την Ελλάδα ήτο η καλυτέρα και φυσικοτέρα λύσις».
 

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Σπύρος Σερμπέτης-Παππάς, για το ANT1 MediaLab

 
 

Σχόλια (0)