Γιάννης Κοκοβιάδης
Γιάννης Κοκοβιάδης
Χωρούν 10 λάθη σε μία πρόταση;

Παρότι το απεχθάνομαι, θα ξεκινήσω με μια κοινοτοπία: «Η ελληνική γλώσσα είναι μια από τις δυσκολότερες ομιλούμενες σύγχρονες γλώσσες». Δύσκολη, ακόμη κι όταν θέλουμε να πούμε απλά πράγματα. Στη συνέχεια θα προσπαθήσω να αποδείξω τον παραπάνω ισχυρισμό μέσα από ένα παράδειγμα. Ας διαβάσουμε, λοιπόν, προσεκτικά την παρακάτω περίοδο αναζητώντας πιθανά λάθη σε αυτή:
 

       «Απλά σου θυμίζω ότι έγινε τόση πολύ φασαρία για το πολυόροφο συγκρότημα
επί της λεωφόρου Κηφισίας,
που, απ’ ότι άκουσα, άνηκε πριν τρεισήμισι χρόνια σε μια εταιρεία
και τώρα το διεκδικούν περισσότεροι από ένας υποψήφιοι ιδιοκτήτες».

Όσοι από εσάς παρατηρήσατε δέκα (!) λάθη μπορείτε να σταματήσετε κάπου εδώ την ανάγνωση. Οι υπόλοιποι συνεχίζουμε για να βρούμε τις απαντήσεις μας…

Πρώτο λάθος. Δεν έπρεπε να πούμε «απλά», που σημαίνει με απλό ,ανεπιτήδευτο τρόπο, αλλά «απλώς», δηλαδή μόνο. Σύνηθες το λαθάκι αυτό.

Στη συνέχεια έγραψα «τόση πολύ φασαρία». Εδώ παρεισέφρησαν δυο σφάλματα, ένα εκφραστικό και ένα μορφοσυντακτικό. Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ, όπως είναι προφανές, κλίνεται. Εφόσον, λοιπόν, προσδιορίζει το ουσιαστικό «φασαρία» και έχει ρόλο επιθετικού προσδιορισμού, παίρνει τη μορφή «πολλή», δηλαδή μπαίνει στο θηλυκό γένος. Και μπροστά τους , πριν από το ονοματικό σύνολο, προηγείται επίρρημα. Άρα το σωστό είναι «τόσο» και όχι «τόση». Τόσο πολλή φασαρία για δύο λέξεις…

Το τέταρτο λάθος εντοπίζεται στη φράση «πολυόροφο συγκρότημα». Ενώ ο «όροφος» μόνος του αγαπάει τα «ο», εν συνθέσει αλλάζει άποψη και τρέπει το πρώτο «ο» σε «ω». Έτσι, πρέπει να γράψουμε διώροφος, τριώροφος, πολυώροφος…

Πέμπτη στη σειρά η Κηφισίας, που θα’ πρεπε να λέγεται Κηφισιάς, καθότι από… αρχαιοτάτων χρόνων τονιζόταν πάντα στη λήγουσα σε όλες τις δόκιμες και μη πτώσεις. Άρα, ας κάνουμε μια βόλτα από τη λεωφόρο Κηφισιάς, για αλλαγή!

Το έκτο λάθος παρατηρείται στη φράση «απ’ ότι άκουσα», που θα έπρεπε να γραφτεί «απ' ό,τι άκουσα», δηλαδή με την αναφορική αντωνυμία (από αυτό το οποίο...) κι όχι με τον ειδικό σύνδεσμο «ότι».

Το έβδομο χοντρό –να με συγχωρείτε– λάθος το βρίσκουμε στον παρατατικό του ρήματος «ανήκω». Αφού ο ενεστώτας κάνει «ανήκω», γιατί άραγε ο παρατατικός να δίνεται με τη μορφή «άνηκα», ενώ το ρήμα είναι απλό και όχι σύνθετο;

Το όγδοο λάθος βρίσκεται στη σύνταξη του επιρρήματος «πριν», που απαραιτήτως ακολουθείται από την πρόθεση «από». Κι επειδή μάλιστα τα χρόνια είναι τρία και οι μήνες τρεις, αν προσθέσουμε το επίθετο μισός, τα πρώτα, όπως και όλα τα ουδέτερα, γίνονται τριάμισι (και όχι τρεισήμισι) και οι δεύτεροι τρεισήμισι, όπως και όλα τα αρσενικά και θηλυκά.

Τέλος, δέκατο στη σειρά είναι το λάθος στη σύνταξη της πρόθεσης «από». Επειδή οι προθέσεις συντάσσονται μόνο με πλάγιες πτώσεις (δηλαδή ποτέ με ονομαστική) είναι λάθος να πούμε «από ένας». «Περισσότεροι από έναν», λοιπόν ,το σωστό!

Μέσα σε 36 μόλις λέξεις πρόλαβα να κάνω 10 λάθη. Αναλογιστείτε πόσες χιλιάδες σφάλματα, εκφραστικά, συντακτικά, ορθογραφικά κ.λπ. διαπράττονται καθημερινά! Τόσο σε ανεπίσημες όσο και σε επίσημες περιστάσεις του προφορικού και του γραπτού λόγου. Ας είμαστε, λοιπόν, προσεκτικοί, ώστε να εντοπίζουμε τα λάθη, να μαθαίνουμε να τα διορθώνουμε και να μην τα αναπαράγουμε, συμβάλλοντας και εμείς με τη σειρά μας στον γλωσσικό κανιβαλισμό. Δεν είναι υπόθεση των «γραμματικών» και των «γραμματιζούμενων», που έλεγαν παλαιά, αλλά όλων μας. Και δική σου πρωτίστως!

→ Ο Γιάννης Κοκοβιάδης είναι Συντονιστής Εκπαίδευσης στο ANT1 MediaLab. Παράλληλα, διδάσκει τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας σε σπουδαστές δημοσιογραφίας και δημοσίων σχέσεων που φιλοδοξούν να σταδιοδρομήσουν στον χώρο των media

Σχόλια (0)